{"id":329,"date":"2020-09-11T22:21:10","date_gmt":"2020-09-11T20:21:10","guid":{"rendered":"https:\/\/s1620.eu\/?p=329"},"modified":"2021-03-23T09:42:41","modified_gmt":"2021-03-23T08:42:41","slug":"auf-nach-marienfliess","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/","title":{"rendered":"3. W drodze do Marianowa"},"content":{"rendered":"

4 wrze\u015bnia 2020 r., Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich. Dr Pawe\u0142 Gut prezentuje ok\u0142adk\u0119 ponad czterystuletnich akt procesowych (1601-1602). <\/h4>\n\n\n\n

Znajduj\u0105 si\u0119 w Archiwum Pa\u0144stwowym w Szczecinie i dotycz\u0105 ostatniej skargi Sydonii von Borck w sporze z bratem Ulrykiem o zaleg\u0142e alimenty i spadek, przys\u0142uguj\u0105ce jej po \u015bmierci siostry Doroty. I tym razem spe\u0142z\u0142o na niczym. Ulryk zmar\u0142 11 listopada 1603 r. pozostawiaj\u0105c Sydoni\u0119 praktycznie bez szans na wygranie sprawy. Na pocz\u0105tku 1604 r. (wg Georga Sello, Quellenedition, t. 3, s. 144) zosta\u0142a ona przyj\u0119ta do klasztoru Marienflie\u00df za wstawiennictwem \u201euczciwych i szlachetnych ludzi\u201d. Mo\u017cna tylko przypuszcza\u0107, \u017ce decyduj\u0105ce znaczenie mia\u0142y tu wzgl\u0119dy ekonomiczne.<\/p>\n\n\n\n

Magdalena, Sabina, Augusta, Eleonora i Charlotta – to imiona niekt\u00f3rych kobiet zamieszkuj\u0105cych klasztor w Marienflie\u00df (Marianowie) w 1736 r. By\u0142 to jeden z pi\u0119ciu zredukowanych w ramach reformacji klasztor\u00f3w, zmienionych w 1569 r. w fundacje klasztorne dla panien ze szlacheckich rodzin. W 1755 r. ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Johanna Carla D\u00e4hnerta zawieraj\u0105cy spis pensjonariuszek konwentu i transkrypcj\u0119 regulaminu klasztornego przyj\u0119tego przez sejmik w Wolinie 23 marca 1569 r. M\u00f3wi\u0142 on, \u017ce w konwentach mog\u0142o mieszka\u0107 20 dziewic powy\u017cej 15 roku \u017cycia. Dodatkowo uwzgl\u0119dnionych by\u0142o: 10 pomocnik\u00f3w (2 s\u0142u\u017c\u0105ce regentek, 2 s\u0142u\u017c\u0105ce panien, 1 pomocnica, 1 zarz\u0105dzaj\u0105ca spi\u017carni\u0105 , 1 kucharka, 2 d\u0142u\u017c\u0105ce i od\u017awierny). W regule, czyli zbiorze zasad sformu\u0142owany by\u0142 te\u017c przebieg dnia. Panny mia\u0142y nosi\u0107 czarne ubrania i bia\u0142e woalki. Mieszkanie i ogr\u00f3d by\u0142y dla wszystkich bezp\u0142atne, dodatkowo ka\u017cda kobieta otrzymywa\u0142a \u201edeputat\u201d. By\u0142 to naturalny doch\u00f3d z d\u00f3br klasztornych, kt\u00f3ry by\u0142 na tyle szczodry, \u017ce m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 w razie potrzeby sprzedany.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie: Archiwum Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1604 r., zaledwie kilka miesi\u0119cy po wst\u0105pieniu Sydonii do klasztoru, mno\u017c\u0105 si\u0119 skargi na jej zachowanie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich pochodzi spod pi\u00f3ra od\u017awiernego klasztoru, Johannesa von Hechthausena. Opisuje on Sydoni\u0119 von Borck jako \u201eniespokojn\u0105, dziwn\u0105 istot\u0119\u201d, kt\u00f3ra od samego pocz\u0105tku pobytu w tym miejscu nie przestrzega\u0142a rz\u0105dz\u0105cych nim zasad. Szlachcianka mia\u0142a odnosi\u0107 si\u0119 do wszystkich z niech\u0119ci\u0105, w dodatku wyrusza\u0142a samotnie na niespodziewane, podejrzane wycieczki o nietypowych porach. Ku jego niezadowoleniu brama klasztorna musia\u0142a by\u0107 otwierana dla niej nawet o drugiej nad ranem!<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie: Archiwum Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u015awiadkiem nocnych wypraw Sydonii by\u0142 by\u0107 mo\u017ce monumentalny d\u0105b . Georg Sello wspomina o ilustracjach, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 Marienflie\u00df i wskazuje na litografie Kypkego. Jedna z nich ma przedstawia\u0107 \u201eD\u0105b Sydonii w Marienflie\u00df\u201d, pod kt\u00f3rym podobno Sydonia lubi\u0142a odpoczywa\u0107 ze swoim kotem na kolanach. Istnieje przypuszczenie, \u017ce m\u00f3g\u0142by by\u0107 to ten sam d\u0105b, kt\u00f3ry wyst\u0119puje w \u201eBa\u015bniach ludowych z Pomorza i Rugii, Diabelskie legendy i inne z Marienflie\u00df\u201d (1890) Ulricha Jahna jako \u201eDiabelski D\u0105b\u201d. W ka\u017cdym razie drzewo musia\u0142o by\u0107 popularnym motywem fotograficznym, bo cz\u0119sto spotyka si\u0119 je na starych fotografiach i poczt\u00f3wkach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie: Archiwum Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Poczt\u00f3wka: Archiwum Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Gottlieb Samuel Pristaff zapisa\u0142 si\u0119 w historii jako fa\u0142szerz, wyspecjalizowany w dokumentach odnosz\u0105cych si\u0119 do Ksi\u0119stwa Pomorskiego \u2013 falsyfikaty sprzedawa\u0142 w po\u0142owie XVIII w. osobom prywatnym i bibliotekom. Zanim niecny proceder Pristaffa wyszed\u0142 na jaw, cieszy\u0142y si\u0119 one du\u017c\u0105 poczytno\u015bci\u0105. W\u015br\u00f3d jego \u201cdzie\u0142\u201d znalaz\u0142 si\u0119 te\u017c dokument dot. historii klasztoru w Marianowe, o czym pisa\u0142 ju\u017c Hermann Hoogeweg w 1925 r. Archiwum klasztoru sp\u0142on\u0119\u0142o w ca\u0142o\u015bci w po\u017carze w 1549 r. Na szcz\u0119\u015bcie w kilku szczeg\u00f3\u0142owych odpisach zachowa\u0142 si\u0119 jego akt fundatorski. W monografii \u201eDie Stifter und Kl\u00f6ster der Provinz Pommern\u201d Hoogeweg wspomina o 26 odpisach dokument\u00f3w na temat Marianowa wykonanych w XVI i XVII w. (niekt\u00f3re z nich mia\u0142y w\u00f3wczas by\u0107 dost\u0119pne w dw\u00f3ch lub trzech wersjach). Siedem dotyczy\u0142o czas\u00f3w po 1536 r., dziewi\u0119\u0107 przed. Jeden z dokument\u00f3w uznano za falsyfikat, kt\u00f3rego autorem by\u0142 wspomniany Gottlieb Samuel Pritstaff.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdjecie: Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W drugiej po\u0142owie XIX wieku czarostwo znalaz\u0142o si\u0119 w polu zainteresowania etnografii. Ulrich Jahn, kt\u00f3ry zas\u0142yn\u0105\u0142 z kolekcjonowania opowie\u015bci ludowych, opublikowa\u0142 w 1886 roku prac\u0119 pod tytu\u0142em \u201eHexenwesen und Zauberwesen in Pommern\u201c. Ten pochodz\u0105cy z Z\u00fcllchow (\u017belechowa) nauczyciel j\u0119zyka niemieckiego i religii po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 ju\u017c w czasach studenckich zbieraniu ustnych opowiada\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w region\u00f3w wiejskich. Dzi\u0119ki jego zapiskom przetrwa\u0142a bogata dokumentacja magicznych b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw i czarodziejskich zastosowa\u0144. <\/p>\n\n\n\n

Z dawnego Marianowa (Marienflie\u00df) pochodzi na przyk\u0142ad zakl\u0119cie, kt\u00f3re w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski mog\u0142oby brzmie\u0107 jak nast\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n

\u201eTrzej anio\u0142owie zst\u0119puj\u0105 z nieba:Jeden nazywa si\u0119 J\u00f3zef,trzeci nazywa si\u0119: \u201eKrwio, zatrzymaj si\u0119 zst\u0119puj\u0105c\u201d.Odm\u00f3wi\u0107 trzy razy i r\u00f3wnocze\u015bnie dmuchn\u0105\u0107 na krzy\u017c. Marienflie\u00df, Kr. Saazig\u201c<\/p>\n\n\n\n

Literatura:<\/p>\n\n\n\n

H. Kypke: Bilder aus dem Marienflie\u00dfer Klosterleben, 1885: https:\/\/zbc.ksiaznica.szczecin.pl\/dlibra\/publication\/1486\/edition\/1234\/content?ref=desc<\/p>\n\n\n\n

Nachricht von dem ehemaligen und gegenw\u00e4rtige Zustand des Klosters Marienflie\u00df, In: J. C. D\u00e4hnert, Pommersche Bibliothek, Greifswald 1755, Bd. IV, S. 207 – 217. https:\/\/digitale-bibliothek-mv.de\/viewer\/image\/PPN774811781_1755\/231\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Kloster Marienflie\u00df. Von 1604 bis 1619 lebte Sidonia von Borcke in Marienflie\u00df: https:\/\/von.borcke.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Marienflie.pdf<\/a> (10.09.2020)<\/p>\n\n\n\n

Hermann Hoogeweg: Die Stifter und Kl\u00f6ster der Provinz Pommern. Band 2, Leon Saunier, Stettin 1925, S. 110\u2013120.<\/p>\n\n\n\n

Marienflie\u00df: http:\/\/www.saatzig.de\/marienfliess.html<\/a> (10.09.2020)<\/p>\n\n\n\n

Dirk Alvermann: Eine unruhige, wundersame Creatur. Das Leben der Sidonia von Borcke, 1998<\/p>\n\n\n\n

Ulrich Jahn: Hexenwesen und Zauberei in Pommern, In: Baltische Studien (Jg. 36, Heft 1\/4, 1886): https:\/\/digitale-bibliothek-mv.de\/viewer\/image\/PPN559838239_AF_36\/184\/LOG_0022\/?fbclid=IwAR2N5hEY3Buaceb81Q7pTTfPkzCkB4c14o-WGi4Da782Hi1ip3ETfiwzYxc<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

4 wrze\u015bnia 2020 r., Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich. Dr Pawe\u0142 Gut prezentuje ok\u0142adk\u0119 ponad czterystuletnich akt procesowych (1601-1602). Znajduj\u0105 si\u0119 w Archiwum Pa\u0144stwowym w Szczecinie i dotycz\u0105 ostatniej skargi Sydonii von Borck w sporze z bratem Ulrykiem o zaleg\u0142e alimenty i spadek, przys\u0142uguj\u0105ce jej po \u015bmierci siostry Doroty. I tym razem spe\u0142z\u0142o na niczym. Ulryk zmar\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":330,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n3. W drodze do Marianowa - Akta Sydonii<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow\" \/>\n<meta name=\"googlebot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta name=\"bingbot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"[:de]3. Auf nach Marienflie\u00df[:pl]3. W drodze do Marianowa[:] - Akta Sydonii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"4 wrze\u015bnia 2020 r., Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich. Dr Pawe\u0142 Gut prezentuje ok\u0142adk\u0119 ponad czterystuletnich akt procesowych (1601-1602). Znajduj\u0105 si\u0119 w Archiwum Pa\u0144stwowym w Szczecinie i dotycz\u0105 ostatniej skargi Sydonii von Borck w sporze z bratem Ulrykiem o zaleg\u0142e alimenty i spadek, przys\u0142uguj\u0105ce jej po \u015bmierci siostry Doroty. I tym razem spe\u0142z\u0142o na niczym. Ulryk zmar\u0142 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Akta Sydonii\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-09-11T20:21:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-03-23T08:42:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/s1620.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IMG_2095-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1749\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/\",\"name\":\"Akta Sydonii\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/s1620.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IMG_2095-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1749},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/\",\"name\":\"[:de]3. Auf nach Marienflie\\u00df[:pl]3. W drodze do Marianowa[:] - Akta Sydonii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-09-11T20:21:10+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-23T08:42:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#\/schema\/person\/a352063e517c2701f5fb866fc908da06\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/auf-nach-marienfliess\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#\/schema\/person\/a352063e517c2701f5fb866fc908da06\",\"name\":\"Die Akte Sidonia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3acbe25344fe6f5aff2ac070c9294cd7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Die Akte Sidonia\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329"}],"collection":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=329"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":681,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions\/681"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}