{"id":513,"date":"2020-12-09T12:39:09","date_gmt":"2020-12-09T11:39:09","guid":{"rendered":"https:\/\/s1620.eu\/?p=513"},"modified":"2021-03-23T09:45:48","modified_gmt":"2021-03-23T08:45:48","slug":"polski-baszta-czarownic-w-slupsku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/","title":{"rendered":"13. Baszta czarownic w S\u0142upsku"},"content":{"rendered":"

Autork\u0105 tekstu jest Gina Horn, studentka Uniwersytetu w Greifswaldzie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Tak\u017ce S\u0142upsk (Stolp) by\u0142 \u015bwiadkiem polowa\u0144 na czarownice. Na pocz\u0105tku XIV w. miejscowo\u015b\u0107 podlega\u0142a Ksi\u0119stwu Pomorskiemu. Wraz z wyga\u015bni\u0119ciem dynastii Gryfit\u00f3w i zgodnie z postanowieniami zawartymi w ramach Pokoju westfalskiego z 1648 r. S\u0142upsk znalaz\u0142 si\u0119 pod panowaniem Marchii Brandenburskiej. W 1365 r. S\u0142upsk sta\u0142 si\u0119 cz\u0142onkiem Ligi Hanzeatyckiej, co przynios\u0142o ze sob\u0105 intensywny wzrost zamo\u017cno\u015bci i wp\u0142yw\u00f3w miasta. Chc\u0105c podkre\u015bli\u0107 \u00f3w rozw\u00f3j, a jednocze\u015bnie chroni\u0107 maj\u0105tek miasta przed intruzami i grabie\u017cami wok\u00f3\u0142 S\u0142upska wzniesiono solidne mury miejskie, mierz\u0105ce ok. 3-4 m. wysoko\u015bci. A na wszystkie cztery strony \u015bwiata wybudowano dodatkowo baszty \u2013 jedn\u0105 z nich by\u0142a znana do dzisiaj pod tym przydomkiem Baszta Czarownic. Baszta o kt\u00f3rej mowa zachowa\u0142a si\u0119 a\u017c po dzie\u0144 dzisiejszy przy wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miejskich mur\u00f3w. Jej budowa zosta\u0142a uko\u0144czona w latach 1411 \u2013 1415. Z pocz\u0105tku baszta s\u0142u\u017cy\u0142a jako wi\u0119zienie dla mieszczan podejrzanych o pope\u0142nienie takich przest\u0119pstw jak kradzie\u017ce, oszustwa czy nawet morderstwa. W nast\u0119pstwie reformacji, kt\u00f3ra po 1534 r. sta\u0142a si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego Pomorza, kazania o czarach zaj\u0119\u0142y sta\u0142e miejsce w codzienno\u015bci jego mieszka\u0144c\u00f3w. W nast\u0119pnych dziesi\u0119cioleciach dochodzi\u0142o do licznych proces\u00f3w o czary. W zwi\u0105zku z tym niegdysiejsza baszta wi\u0119zienna zosta\u0142a przekszta\u0142cona w wi\u0119zienie dla czarownic i sta\u0142a si\u0119 Baszt\u0105 Czarownic. W podziemnych lochach znajdowa\u0142a si\u0119 sala tortur, w kt\u00f3rej odbywa\u0142y si\u0119 przes\u0142uchania rzekomych czarownic z u\u017cyciem tortur. W 1651 r. w Baszcie zosta\u0142a osadzona pierwsza oskar\u017cona o czary a jej proces zako\u0144czy\u0142 si\u0119 skazaniem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Poczt\u00f3wka przedstaweiaj\u0105ca Baszt\u0119 Czarownic w S\u0142upsku, Archiwum Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W tym miejscu chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na proces rzekomej czarownicy, kt\u00f3ra w literaturze tematu znana jest jako Kathrin lub Trina, co jest powszechnym zdrobnieniem tego imienia, i nosi\u0142a nazwisko Zimmermann, b\u0105d\u017a Papisten. Lokalni historycy badaj\u0105cy miejscowe procesy o czary u\u017cywaj\u0105 natomiast cz\u0119sto imienia Ka\u015bka. Kobieta o kt\u00f3rej mowa by\u0142a wi\u0119ziona i torturowana w Baszcie Czarownic w S\u0142upsku. Data jej urodzin nie jest znana, natomiast dzi\u0119ki przekazom du\u017co wiemy o okoliczno\u015bciach jej \u015bmierci. <\/p>\n\n\n\n

Podobno Trina by\u0142a typem samotniczki i trzyma\u0142a si\u0119 z dala od \u017cycia publicznego. To wielu osobom si\u0119 nie podoba\u0142o, poniewa\u017c taka postawa mia\u0142a wskazywa\u0107 na praktykowanie przez ni\u0105 czarnej magii; kt\u00f3r\u0105 to mia\u0142y para\u0107 si\u0119 czarownice tylko po to, aby uzyska\u0107 dla siebie r\u00f3\u017cnorakie korzy\u015bci. 4 maja 1701 roku aptekarz Zienecker oskar\u017cy\u0142 Trin\u0119 o u\u017cywanie czar\u00f3w, czego dowodem mia\u0142o by\u0107 stosowanie przez ni\u0105 zi\u00f3\u0142 leczniczych; ale to nie by\u0142 jedyny skierowany przeciwko niej zarzut. Zwierz\u0119ta s\u0105siad\u00f3w pad\u0142y w wyniku zarazy, a uchowa\u0142o si\u0119 jedynie byd\u0142o ze stada nale\u017c\u0105cego do rodziny Triny. Co wi\u0119cej w tym samym czasie plaga owad\u00f3w zniszczy\u0142a \u017cniwa we wsi, a po niej nast\u0105pi\u0142y silne burze gradowe, kt\u00f3re to unicestwi\u0142y kolejne plony.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
S\u0142upski Mural przedstawiaj\u0105cy kobiet\u0119 trzymaj\u0105c\u0105 w obj\u0119cach Baszt\u0119 Czarownic, ul. gen. J\u00f3zefa Bema, zdj\u0119cie: Pommersches Landesmuseum
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dla mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142o jasne, \u017ce wszystkim tym nieszcz\u0119\u015bciom musi by\u0107 winna wied\u017ama, a podejrzenie pad\u0142o na Trin\u0119. Kilku s\u0105siad\u00f3w przedstawi\u0142o rzekome dowody jej czar\u00f3w. Poniewa\u017c oskar\u017cona odm\u00f3wi\u0142a dobrowolnego przyznania si\u0119 do winy, Wydzia\u0142 Prawa Uniwersytetu w Rostocku 27 lipca wyda\u0142 opini\u0119 prawn\u0105 zezwalaj\u0105c\u0105 na zastosowanie tortur. Celem tortur by\u0142o uzyskanie jednoznacznego przyznania si\u0119 do winy. Pierwsze tortury mia\u0142y miejsce 11 sierpnia w lochach Baszty Czarownic. Tortury polega\u0142y na wyci\u0105ganiu ko\u0144czyn Triny na \u0142o\u017cu sprawiedliwo\u015bci i przypalania jej roz\u017carzonym \u017celazem. Chc\u0105c ukr\u00f3ci\u0107 swoje cierpienia i zako\u0144czy\u0107 m\u0119czarnie, Trina przyzna\u0142a si\u0119 do zarzucanych jej czyn\u00f3w. Przed s\u0119dzi\u0105 zezna\u0142a o sabatach czarownic na Blocksbergu i o tym, jak to sam diabe\u0142 mia\u0142 uwie\u017a\u0107 j\u0105 do praktykowania czar\u00f3w. Historie te mia\u0142y uwiarygodni\u0107 jej zeznania. 30 sierpnia 1701 r. Trina zosta\u0142a spalona \u017cywcem na stosie na oczach wielu ciekawskich gapi\u00f3w i by\u0142a ostatni\u0105 wied\u017am\u0105 skazan\u0105 za czary w S\u0142upsku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sala tortur na Zamku Penzlin (Museum Burg Penzlin. Das Hexenmuseum in Mecklenburg), zdj\u0119cie: Pommersches Landesmuseum
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Samodzielne badanie tematu i praca z materia\u0142ami archiwalnymi stanowi\u0142y dla mnie nowe i ekscytuj\u0105ce wyzwanie. Na pierwsz\u0105 odpowiedni\u0105 literatur\u0119 natkn\u0119\u0142am si\u0119 przegl\u0105daj\u0105c cyfrowy katalog OPAC Biblioteki Uniwersyteckiej w Greifswaldzie. Cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek znajduje si\u0119 w bibliotece Muzeum Pomorza, do kt\u00f3rej mia\u0142am bezpo\u015bredni dost\u0119p. Najpierw zg\u0142\u0119bi\u0142am histori\u0119 Miasta S\u0142upska, a potem przyjrza\u0142am si\u0119 procesom czarownic. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce jest to, \u017ce dost\u0119pna jest stosunkowo du\u017ca ilo\u015b\u0107 literatury po\u015bwi\u0119conej procesom czarownic lub og\u00f3lnie polowaniom na czarownice na Pomorzu, ale jej szczeg\u00f3\u0142owe aspekty nie s\u0105 znane szerokiej publiczno\u015bci. Literatur\u0119, kt\u00f3ra stanowi\u0142a podstaw\u0119 moich bada\u0144, mo\u017cna zaliczy\u0107 do literatury przedmiotu. Nie mia\u0142am natomiast mo\u017cliwo\u015bci aby korzysta\u0107 z oryginalnych \u017ar\u00f3de\u0142, co prawdopodobnie pozwoli\u0142oby mi na jeszcze dok\u0142adniejsz\u0105 analiz\u0119 tematu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Autorka tekstu podczas praktyk studenckich w Pommersches Landesmuseum. Zdj\u0119cie: Pommersches Landesmuseum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Literatura:<\/p>\n\n\n\n

Bonin, Dr. Rudolf, St\u00e4dtische und kirchliche Zust\u00e4nde im mittelalterlichen Stolp, in: Kuschfeldt, Walter (Hrsg.), Das alte Stolp. Aus der mittelalterlichen Geschichte der Stolper Lande, L\u00fcbeck 1957, S. 34-38.<\/p>\n\n\n\n

Eisermann, Wilhelm, Aus Pommerns alter Zeit. Bilder aus der Geschichte Ostpommerns von der Vorzeit bis zum 19. Jahrhundert, Gollnow 1937, S. 101-106.<\/p>\n\n\n\n

Pagel, Karl-Heinz, Stolp in Pommern: eine ostdeutsche Stadt. Ein Buch \u00fcber unsere pommersche Heimat, L\u00fcbeck 1977.<\/p>\n\n\n\n

Haas, Alfred, \u00dcber das pommersche Hexenwesen im 16. und 17. Jahrhundert, in: Baltische Studien (Neue Folge), Bd. 34, Kiel 1932, S. 158-202.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autork\u0105 tekstu jest Gina Horn, studentka Uniwersytetu w Greifswaldzie Tak\u017ce S\u0142upsk (Stolp) by\u0142 \u015bwiadkiem polowa\u0144 na czarownice. Na pocz\u0105tku XIV w. miejscowo\u015b\u0107 podlega\u0142a Ksi\u0119stwu Pomorskiemu. Wraz z wyga\u015bni\u0119ciem dynastii Gryfit\u00f3w i zgodnie z postanowieniami zawartymi w ramach Pokoju westfalskiego z 1648 r. S\u0142upsk znalaz\u0142 si\u0119 pod panowaniem Marchii Brandenburskiej. W 1365 r. S\u0142upsk sta\u0142 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":515,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n13. Baszta czarownic w S\u0142upsku - Akta Sydonii<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow\" \/>\n<meta name=\"googlebot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta name=\"bingbot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"[:de]13. Der Hexenturm von Stolp[:pl]13. Baszta czarownic w S\u0142upsku[:] - Akta Sydonii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Autork\u0105 tekstu jest Gina Horn, studentka Uniwersytetu w Greifswaldzie Tak\u017ce S\u0142upsk (Stolp) by\u0142 \u015bwiadkiem polowa\u0144 na czarownice. Na pocz\u0105tku XIV w. miejscowo\u015b\u0107 podlega\u0142a Ksi\u0119stwu Pomorskiemu. Wraz z wyga\u015bni\u0119ciem dynastii Gryfit\u00f3w i zgodnie z postanowieniami zawartymi w ramach Pokoju westfalskiego z 1648 r. S\u0142upsk znalaz\u0142 si\u0119 pod panowaniem Marchii Brandenburskiej. W 1365 r. S\u0142upsk sta\u0142 si\u0119 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Akta Sydonii\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-09T11:39:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-03-23T08:45:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/s1620.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Hexenturm-in-Stolp002-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/\",\"name\":\"Akta Sydonii\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/s1620.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Hexenturm-in-Stolp002-scaled.jpg\",\"width\":1640,\"height\":2560},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/\",\"name\":\"[:de]13. Der Hexenturm von Stolp[:pl]13. Baszta czarownic w S\\u0142upsku[:] - Akta Sydonii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-12-09T11:39:09+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-23T08:45:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#\/schema\/person\/a352063e517c2701f5fb866fc908da06\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/polski-baszta-czarownic-w-slupsku\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#\/schema\/person\/a352063e517c2701f5fb866fc908da06\",\"name\":\"Die Akte Sidonia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/s1620.eu\/pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3acbe25344fe6f5aff2ac070c9294cd7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Die Akte Sidonia\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/513"}],"collection":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=513"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":693,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/513\/revisions\/693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/s1620.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}