Kategorie
Allgemein

9. Czarownice z Salem

 Historie prześladowań czarownic są wciąż żywe i często niezwykle współczesne. Sztuka i kultura dają nam szansę, by przyjrzeć się nim, prowokować do refleksji, badać na nowo. I tak np. Teatr Współczesny w Szczecinie bierze na warsztat klasykę – “Czarownice z Salem” Arthura Millera. To “pretekst do dyskusji o współczesnym świecie: świecie rozpiętym pomiędzy religią a polityką (…) […]

Kategorie
Allgemein

8. Kryminalne śledztwo aktorki

W czytelni Archiwum Uniwersyteckiego w Greifswaldzie Katja Klemt, wcielająca się w szlachciankę von Borck w ramach naszego projektu, prowadzi przesłuchanie w sprawie Sydonii. Kierownikiem tej placówki jest Dirk Alvermann. Dwadzieścia dwa lata temu, jeszcze jako pracownik Archiwum Państwowego w Greifswaldzie, otworzył teczkę Sydonii i opracował oparty na źródłach opis życia tej legendarnej „czarownicy”. Jedno z […]

Kategorie
Allgemein

7. Było sobie Pomorze i Sydonia

Sydonia von Borck na planie filmowym Michała Majerskiego. Bodajże najsłynniejsza pomorska szlachcianka, grana przez Annę Januszewską, tworzy ramy dla filmowych rozważań nad historycznymi przełomami i ciągłością historii w regionie. O tym w filmie „Było sobie Pomorze” Michała Majerskiego – obraz wart obejrzenia tutaj!

Kategorie
Allgemein

6. Prześladowania czarownic w dawnym Szczecinku

Pochód grozy wyruszył do kata. Tak w mieście Neustettin skończyły się chude lata. Od tysiąc pięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku Czterdzieści dziewięć czarownic zmarło w toku.Tak mogłoby brzmieć tłumaczenie rymowanki widniejącej na pewnym banknocie zastępczym z dawnego Szczecinka. W Neustettin miały miejsce liczne procesy o czary – zwłaszcza pomiędzy1585 a 1592 rokiem. Max von Stojentin pisze […]

Kategorie
Allgemein

5. Johannes Bugenhagen i kazanie o czarownicach

Johannes Bugenhagen spogląda dumnie z opony Croya, szlachetny Doctor Pomeranus stoi między Książętami Pomorskimi, Barnimem IX i Filipem I. Wiosną 1526 roku zapisał w Wittenberdze tzw. „Hexenpredigt” – kazanie o czarownicach, które wygłosił tam Marcin Luter. Ten pochodzący z Wolina pastor i uczony był jednym z najbliższych współpracowników Marcina Lutra i przeszedł do historii jako […]

Kategorie
Allgemein

4. Prawa czarownicy? Postępowanie sądowe w procesach o czary

Autor tekstu: Paul Sperber Z dzisiejszej perspektywy może to zabrzmieć paradoksalnie: orzecznictwo w procesach o czary? Jak najbardziej, ponieważ czary uważano właśnie za akt prawny. Dlaczego jednak w ogóle rzekome czarownice były prześladowane? Krótko mówiąc, były one uznawane za poplecznice diabła, które celowo wyrządzały szkody jak nieurodzaj, burze, pożary, a także nieszczęścia dotykające pojedyncze osoby […]

Kategorie
Allgemein

3. W drodze do Marianowa

4 września 2020 r., Zamek Książąt Pomorskich. Dr Paweł Gut prezentuje okładkę ponad czterystuletnich akt procesowych (1601-1602). Znajdują się w Archiwum Państwowym w Szczecinie i dotyczą ostatniej skargi Sydonii von Borck w sporze z bratem Ulrykiem o zaległe alimenty i spadek, przysługujące jej po śmierci siostry Doroty. I tym razem spełzło na niczym. Ulryk zmarł […]

Kategorie
Allgemein

2. W przyklasztornym ogrodzie

W ogrodzie przyklasztornym Muzeum Pomorza w Greifswaldzie spotykamy aktorkę, Katję Klemt. Dziś zaczyna się jej śledztwo w sprawie domniemanej czarownicy – Sydonii von Borck. Katja przechadza się niespiesznie między rabatami ogrodu z ziołami. Od czasu do czasu schyla się i wącha wybraną roślinę. Jest już sierpień, wiele ziół kuchennych i roślin leczniczych już przekwitło. Pochyla […]

Kategorie
Allgemein

1. Archiwa chronią skarby historii

Tak jest też w przypadku Archiwum Krajowego w Greifswaldzie, w którym przechowywane są archiwalia rodziny von Borcke. Wsród nich kartka z wklejonym zdjęciem – przedstawia rzekomy portret Sydonii von Borcke, przypominający swoją kompozycją słynny, podwójny portret Muzeum Narodowego w Szczecinie. Zgodnie z napisem na arkuszu archiwalnym, ta czarno-biała kopia została wykonana techniką fotograwiury. Dwaj badacze […]

Kategorie
Allgemein

Uwalniamy akta Sydonii!

Zgodnie z przekazami, 19 sierpnia 1620 roku w Stettinie za czary zostaje stracona Sydonia von Borck. Gdyby sprawa Sydonii toczyła się dzisiaj, jej twarz oglądalibyśmy na pierwszych stronach tabloidów. Ponieważ w XVII wieku nie istniały jeszcze aparaty fotograficzne, a Sydonia nie należała do rodu książęcego dysponującego nadwornymi artystami i nie wstąpiła nigdy do takiej rodziny […]